Overlocki domowe

Zastosowanie owerloka przy szyciu ubrań

Overlock domowy jest przeznaczony przede wszystkim do pracy przy krawędzi materiału. Ścieg obejmuje brzeg, zabezpiecza go i może jednocześnie łączyć warstwy. Takie szwy można zobaczyć po wewnętrznej stronie t-shirtów, legginsów, odzieży sportowej oraz bielizny. Przy szyciu dzianin znaczenie ma elastyczność połączenia: szew powinien pracować razem z materiałem, zamiast ograniczać jego rozciąganie. Owerlok przydaje się także do obrzucania zapasów szwów w tkaninach, które strzępią się po przecięciu. Rodzaj ściegu dobiera się do konkretnej czynności, grubości materiału i tego, czy szew ma łączyć elementy, czy tylko wykańczać brzeg.

Urządzenie wykonuje ściegi owerlokowe, dlatego pozostaje uzupełnieniem domowej maszyny do szycia. Zwykła maszyna służy między innymi do wszywania zamków i szycia w miejscach oddalonych od krawędzi, a także do obszywania dziurek, jeśli ma taką funkcję. Podwinięcia zakończone ściegiem drabinkowym, znane z dołów koszulek, wykonują renderki domowe. Z kolei coverloki 2w1 łączą funkcje owerloka i renderki po odpowiednim przestawieniu urządzenia. Rozróżnienie tych sprzętów pozwala dobrać urządzenie do planowanych prac, bez oczekiwania od zwykłego owerloka ściegów, których jego konstrukcja nie wykonuje.

Ściegi 4-nitkowe, 3-nitkowe i 2-nitkowe

Owerlok 4-nitkowy może pracować z czterema nićmi, ale nie musi używać ich wszystkich przy każdej czynności. Ścieg 4-nitkowy stosuje się do zszywania i jednoczesnego obrzucania krawędzi, między innymi w odzieży z dzianin. Ścieg 3-nitkowy jest przydatny przy samym wykańczaniu brzegów. Każdy z oferowanych modeli 4-nitkowych obsługuje ściegi 3-nitkowe, natomiast szycie dwiema nićmi zależy od wyposażenia i konstrukcji urządzenia. Przy porównywaniu modeli należy oddzielić maksymalną liczbę nici od liczby dostępnych ściegów. Instrukcja wskazuje, jak przygotować maszynę do konkretnego ściegu, którą igłę pozostawić i jakie ustawienia przyjąć na początek.

Jak wybrać owerlok do szycia w domu?

Przy wyborze owerloka do domu najpierw należy określić rodzaj szytych rzeczy i częstotliwość pracy. Do okazjonalnego obrzucania brzegów potrzebne są inne udogodnienia niż przy regularnym szyciu ubrań z dzianin. Overlocki domowe różnią się przede wszystkim rozwiązaniami wpływającymi na obsługę oraz zakresem regulacji. Początkującej osobie pomaga czytelny schemat nawlekania i dostęp do chwytaczy. Jeśli często zmienia się kolory nici, większe znaczenie może mieć system nawlekania niż sama maksymalna prędkość. Parametry należy porównywać razem z wyposażeniem standardowym, ponieważ podobnie wyglądające urządzenia nie muszą mieć tych samych możliwości.

Przy porównywaniu modeli znaczenie mają:

• system nawlekania chwytaczy i obecność nawlekacza igieł, zależnie od modelu;
• wolne ramię, które pozwala nasunąć rękaw lub nogawkę na maszynę;
• możliwość szycia dwiema nićmi i wykonywania mereżki na cienkim materiale;
• regulacja docisku stopki oraz dostępny zakres długości i szerokości ściegu;
• regulacja szerokości cięcia i możliwość pracy z wyłączonym nożem;
• maksymalna prędkość szycia, moc urządzenia oraz akcesoria w standardowym wyposażeniu.

Pneumatyczne nawlekanie chwytaczy skraca czynność wymagającą ręcznego przeprowadzania nici przez ich kanały. Nawlekacz igieł dotyczy innego etapu: pomaga przeciągnąć nić przez oczko igły. Funkcje te występują tylko w części modeli i nie należy traktować ich jako jednego rozwiązania. Wolne ramię może przydać się przy wąskich elementach odzieży, ale jego brak nie wyklucza szycia rękawów czy nogawek. Mereżka, czyli wąskie obrębianie rolowane, jest przydatna do wykańczania cienkich materiałów, na przykład brzegów lekkiej sukienki. Jej dostępność i sposób przygotowania urządzenia trzeba sprawdzić w instrukcji.

Nawlekanie owerloka i zmiana koloru nici

Nawlekanie owerloka wymaga więcej uwagi niż nawlekanie zwykłej maszyny do szycia, ponieważ każda nić biegnie własną drogą przez prowadniki i naprężacz. Pomagają w tym instrukcja obsługi oraz oznaczenia na obudowie. Część urządzeń ma mechanizm wspomagający nawlekanie chwytacza dolnego, a wybrane modele oferują system pneumatyczny. Kolejność nawlekania należy zachować zgodnie z instrukcją konkretnego urządzenia. Pominięty prowadnik lub nieprawidłowo przeprowadzona nić mogą powodować problemy ze ściegiem, których nie rozwiąże samo obracanie pokrętłami naprężenia. Dlatego przy trudnościach z szyciem najpierw sprawdza się przebieg nici, a dopiero później zmienia ustawienia.

Przy zmianie koloru można wykorzystać stare nici jako prowadzenie dla nowych. Po odcięciu nici przy szpulach wiąże się każdą z odpowiednią nową nitką i powoli przeciąga ręcznie przez dotychczasową drogę nawlekania. Nie należy ciągnąć na siłę, gdy węzeł napotyka opór. Węzełków nie przeciąga się przez oczka igieł: przed igłą trzeba odciąć połączenie i nawlec ją ponownie. Instrukcja określa również położenie stopki przy tej czynności. Po wymianie nici należy wykonać próbę, sprawdzając, czy wszystkie zostały prawidłowo osadzone w naprężaczach i prowadnikach.

Naprężenie nici i transport różnicowy

Każda nić owerloka ma własny naprężacz, dlatego wygląd szwu zależy od wzajemnego ustawienia kilku pokręteł. Punktem wyjścia są zalecenia dla wybranego ściegu podane w instrukcji. Następnie wykonuje się próbę na skrawku tego samego materiału i w takiej liczbie warstw, jaka będzie szyta w projekcie. Jeśli nici układają się nieprawidłowo przy brzegu lub ścieg ściąga materiał, ustawienia wymagają sprawdzenia. W overlockach domowych nie ma jednego zestawu nastaw odpowiedniego do wszystkich dzianin i tkanin. Regulację prowadzi się stopniowo, obserwując obie strony szwu i zmieniając pojedyncze ustawienia zamiast kilku naraz.

Transport różnicowy, nazywany dyferencjałem, reguluje sposób podawania materiału przez dwie części transportera. Pozwala ograniczyć falowanie rozciągliwej dzianiny lub marszczenie brzegów, gdy podstawowe ustawienie nie odpowiada szytemu materiałowi. Sama obecność tej funkcji nie oznacza, że urządzenie samoczynnie dopasuje transport: regulację wykonuje osoba szyjąca. Podczas próby należy prowadzić materiał bez nadmiernego ciągnięcia. Na efekt wpływa też naprężenie nici, a w modelach wyposażonych w taką regulację również docisk stopki. Długość ściegu i szerokość cięcia dobiera się osobno, tak aby nici prawidłowo obejmowały przycięty brzeg. Kierunek korekty ustawień opisuje instrukcja.

Urządzenie domowe w małej pracowni

Overlocki domowe mogą służyć również w małej pracowni, w której brakuje miejsca na owerlok przemysłowy. Przy takim zastosowaniu wybór powinien uwzględniać regularność pracy i wymagania szytych projektów, a nie tylko najniższą cenę. Istotne są konstrukcja urządzenia i zakres regulacji pozwalający dostosować ścieg do materiału. Udogodnienia nawlekania mogą ograniczyć czas przygotowania do kolejnego zlecenia, lecz nie oznaczają automatycznie większej wydajności przy długiej pracy. Model do pracowni należy dobierać do rzeczywistego obciążenia, z uwzględnieniem zaleceń producenta. Niewielkie wymiary sprzętu domowego nie czynią go odpowiednikiem urządzenia przeznaczonego do pracy przemysłowej.

Najczęstsze pytania o owerloki domowe

Czy maszyna do szycia overlock zastępuje zwykłą maszynę?

Owerlok nie zastępuje uniwersalnej maszyny do szycia, ponieważ wykonuje ściegi owerlokowe przy brzegu materiału. Potoczne określenia „maszyna overlock”, „maszyna owerlok” lub „maszyna do szycia owerlok” dotyczą osobnego urządzenia do zszywania i obrzucania krawędzi. Nie oznaczają zwykłej maszyny wyposażonej w dodatkowy ścieg przypominający owerlokowy.

Czy każdy overlock 4-nitkowy szyje także dwiema nićmi?

Każdy oferowany model 4-nitkowy pozwala szyć ściegami 3-nitkowymi, ale ściegi 2-nitkowe są dostępne tylko w części urządzeń. Zależą od konstrukcji i odpowiedniego przygotowania chwytaczy. Samo odcięcie dwóch nici nie wystarcza do zmiany ściegu. Dostępne warianty i sposób ich ustawienia określa instrukcja obsługi danego modelu.

Czy owerlok może szyć bez obcinania materiału?

Część owerloków umożliwia wyłączenie noża obcinającego, ale taką funkcję trzeba potwierdzić dla wybranego modelu. Po wyłączeniu noża materiał nadal musi być prowadzony przy krawędzi, w sposób zgodny z instrukcją urządzenia. Nie zmienia to owerloka w maszynę uniwersalną ani nie dodaje mu ściegów innego typu.